Robert Gondek na Mont Sokbaro w Beninie – dawna najwyższa góra kraju

Mont Sokbaro – góra w Beninie, która straciła koronę

Mont Sokbaro – góra w Beninie

Mont Sokbaro – góra w Beninie. Wysokość: około 659 m n.p.m. Zdobyłem ją 2 marca 2025 roku. To nie jest obecnie uznawany najwyższy punkt Beninu. Nie wszyscy o tym wiedzą. Dlaczego? Trudno powiedzieć. Może dlatego, że góry w Afryce Zachodniej lubią być tajemnicze. Albo dlatego, że czasem trzeba przyjechać, wejść, zmierzyć i dopiero wtedy zaczyna się zabawa.

Przez lata Mont Sokbaro był opisywany jako najwyższa góra Beninu. Leży na granicy z Togo, w rejonie Gór Atakora, i rzeczywiście wygląda jak porządna góra. A to w tej części Afryki nie zawsze jest oczywiste. Czasem najwyższy punkt kraju okazuje się pagórkiem, polem, kępą krzaków albo miejscem, obok którego człowiek przechodzi i mówi: „To już?”. Mont Sokbaro przynajmniej ma klasę. Są kamienie. Jest podejście. Jest szczyt. Jest nawet odrobina dramatyzmu.

Może nie mam po kolei w głowie. Wchodzę na góry dla koneserów. Organizuję wędrówki donikąd. Ale to lubię. Przede mną kolejna. Posłuchajcie.

Droga w stronę Mont Sokbaro w Beninie przez Góry Atakora
Droga w stronę Mont Sokbaro w Beninie przez Góry Atakora

Droga na Mont Sokbaro w Beninie

Niby ostatnia góra podczas tej podróży. Mont Sokbaro. Góry Atakora. Granica Beninu i Togo. 659 m n.p.m. Nasz cel na dziś. Pierwszy. Zaczynamy.

Tchimberi. Ostatnia wioseczka. Dojazd pomarańczową, szutrową drogą. Niełatwą. Tuż przy granicy z Togo. Stąd piechotą. Około 200 metrów w górę. Około 2 km marszu. Zapowiada się najdłuższy trekking w tej podróży. Nie da się ukryć, że to góry dla koneserów. Normalny człowiek tu się nie pcha. Bo po co? Tu jest nic pośrodku niczego. Tyle że dawniej najwyższe. Prawdopodobnie. A przynajmniej tak przez lata pisały różne źródła.

Przynajmniej widać, że to góra. Góra wyjątkowo oblegana. Z góry schodzi facet z Litwy. Spał na szczycie. W sumie na górze będzie dziś aż pięć osób. Kto wie, kiedy będą następne? Za tydzień? Miesiąc? Rok? Betonowa konstrukcja. Kamienie. Krzaki. Węże. Żmije. Idealne miejsce. Sokbaro zdobyte. 659 metrów.

Znak na Mont Sokbaro w Beninie
Znak na Mont Sokbaro w Beninie

Czy Mont Sokbaro to najwyższy szczyt Beninu?

I tu zaczyna się najciekawsza część tej historii. Mont Sokbaro przez długi czas był uznawany za najwyższą górę Beninu. Tak podawało wiele źródeł, tak funkcjonował w świadomości podróżników i highpointerów, czyli ludzi, którzy z jakichś powodów lubią szukać najwyższych punktów państw. Nie oceniam. Sam do nich należę. Gorzej — robię to w Afryce.

Już wcześniej pojawiały się jednak wątpliwości. Country Highpoints w relacji z 2021 roku pisał, że Sokbaro ma około 659 m, ale inny kandydat, nazywany wtedy czasem Tanekas, może być wyższy według danych SRTM. Różnice mieściły się jednak w granicy błędu pomiarów satelitarnych, więc sprawa nie była oczywista.

W 2026 roku Eric Gilbertson i zespół Country Highpoints wrócili do tematu. Zmierzyli punkt w rejonie Kotopounga profesjonalnym sprzętem GNSS i podali wynik 669,2 m. Według ich pomiarów Kotopounga jest o około 10,3 m wyższa od Mont Sokbaro, a więc to ona jest obecnie najlepszym kandydatem na prawdziwy najwyższy punkt Beninu.

Czyli co? Mont Sokbaro stracił koronę. Ale spokojnie. Wcale nie stracił sensu.

Na szczycie Mont Sokbaro w Beninie
Na szczycie Mont Sokbaro w Beninie

Mont Sokbaro, Kotopounga i Tanekas – zamieszanie na dachu Beninu

Żeby mieć spokojne sumienie, postanowiliśmy znaleźć drugiego kandydata na najwyższy szczyt Beninu: Kotopounga. Podobno było nieco wyższe. Kto wie, czy kiedyś wrócimy do Beninu. W razie czego, na wszelki wypadek, będziemy jego zdobywcami. Jednymi z nielicznych. Raczej pierwszymi z Polski. No bo komu takie pomysły chodzą po głowie? Mi. Chyba z gorąca.

Szkoda, że nie wpadliśmy na to dwa dni wcześniej. Byliśmy bliżej. Teraz trzeba wrócić około 140 km na północ. Ale czego nie robi się dla sławy. A może raczej dla spokoju sumienia w projekcie, w którym „prawie najwyższy” brzmi trochę jak „prawie zdążyłem na samolot”.

Dziś warto w tekście uporządkować nazwy. Mont Sokbaro to dawny, bardzo znany kandydat do tytułu najwyższego punktu Beninu. Kotopounga pojawiało się w starszych dyskusjach i danych jako możliwy wyższy punkt. Natomiast najnowsze pomiary wskazują na Kotopounga jako najwyższy punkt kraju. Ciekawostka polega na tym, że według relacji Country Highpoints lokalni mieszkańcy określali ten teren właśnie jako Kotopounga, a nie Tanekas.

Czołoczub żółtooki w Beninie w drodze na Mont Sokbaro
Czołoczub żółtooki w Beninie w drodze na Mont Sokbaro

Góry Atakora i Benin dla cierpliwych

Mont Sokbaro leży w rejonie Gór Atakora, które ciągną się przez północno-zachodni Benin i dalej w stronę Togo oraz Ghany. To nie są góry w stylu Kilimandżaro, Ruwenzori czy Ras Daszan. Nie ma lodowców. Nie ma wielodniowej wspinaczki. Nie ma też wielkiej infrastruktury. Jest za to Afryka Zachodnia w wersji surowej, cichej i bardzo prawdziwej.

Dojazd jest większą przygodą niż samo wejście. Droga, granica, wioski, szuter, kurz, ludzie patrzący na ciebie z wyrazem twarzy: „po co on idzie w te krzaki?”. I to jest właśnie piękne. Bo Mont Sokbaro nie jest miejscem, do którego jedzie się po łatwe zdjęcie z pocztówki. Jedzie się tam po historię. A potem okazuje się, że historia dopisała kolejny rozdział i góra straciła tytuł najwyższej.

Afryka. Zbliżenia – mój album fotograficzny z Afryki

Jeśli lubisz takie historie z Afryki — trochę górskie, trochę podróżnicze, a trochę z kategorii „normalny człowiek by tego nie wymyślił” — zajrzyj też do mojego albumu fotograficznego Afryka. Zbliżenia.

To fotograficzna podróż przez Afrykę widzianą z bliska: góry, krajobrazy, ludzie, zwierzęta, ptaki i codzienne życie. W albumie znajdziesz 150 zdjęć z 26 krajów Afryki, czyli dokładnie ten świat, który przyciąga mnie z powrotem na kontynent. Nawet wtedy, gdy najwyższy szczyt okazuje się nie tym, który miał nim być. Album jest dobrym pomysłem na prezent dla osób kochających Afrykę, fotografię podróżniczą, przyrodę i historie z miejsc, gdzie mapa czasem mówi jedno, a teren drugie.

Afryka. Zbliżenia - niezwykły album fotograficzny Roberta Gondka

Zdjęcia z Beninu i Mont Sokbaro

Jeśli chcesz zobaczyć więcej zdjęć z tej podróży, zajrzyj do mojej galerii zdjęć z Beninu. Są tam zdjęcia z gór, wiosek, targów, spotkań z ludźmi, przyrody i miejsc, które pokazują Benin znacznie szerzej niż tylko przez pryzmat Mont Sokbaro. Bo Benin to nie tylko dawna najwyższa góra. To także voodoo, Ganvie, Porto-Novo, północne wioski, baobaby, ptaki, kurz, kolory i ta specyficzna afrykańska energia, której nie da się zamknąć w jednym podpisie pod zdjęciem.

Mont Sokbaro – czy warto?

Warto. Nawet jeśli Mont Sokbaro nie jest już obecnie najlepszym kandydatem na najwyższy punkt Beninu. Warto, bo to miejsce ma swoją historię. Warto, bo przez lata było „dachem Beninu”. Warto, bo wejście jest krótkie, ale bardzo charakterystyczne dla tego typu afrykańskich gór: mało szlaku, dużo kombinowania, trochę krzaków, trochę kamieni i sporo pytań o sens całego przedsięwzięcia.

A sens jest prosty. Czasem nie chodzi tylko o najwyższy punkt. Czasem chodzi o drogę, ludzi, pomyłki na mapach i historie, które pojawiają się dopiero wtedy, gdy człowiek skręci z głównej drogi w pomarańczowy szuter.

Mont Sokbaro zdobyte. Korona oddana Kotopoundze. Historia dopisana. A ja jadę dalej.